Năm 2025 được xem là một trong những giai đoạn nhiều biến động nhất của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu trong nhiều năm trở lại đây. Thay vì tăng trưởng ổn định như kỳ vọng sau giai đoạn phục hồi hậu đại dịch, thị trường ô tô thế giới lại phải đối mặt với hàng loạt thách thức đan xen, từ bất ổn chính sách, căng thẳng thương mại cho đến sự điều chỉnh chiến lược trong quá trình điện hóa.
Bảo hộ thương mại và cuộc chiến thuế quan quay trở lại
Một trong những yếu tố tác động mạnh mẽ nhất tới ngành ô tô toàn cầu năm 2025 là sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ thương mại. Các chính sách thuế quan mới giữa Mỹ, Liên minh châu Âu và nhiều quốc gia châu Á đã khiến chuỗi cung ứng toàn cầu chịu áp lực lớn. Không chỉ xe thành phẩm, mà linh kiện, nguyên vật liệu và chi phí logistics đều bị đẩy lên cao.
Trước bối cảnh này, nhiều tập đoàn ô tô buộc phải rà soát lại chiến lược sản xuất và phân phối. Một số đẩy nhanh quá trình nội địa hóa, số khác tìm cách đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào các khu vực có rủi ro chính sách cao. Tuy nhiên, sự thiếu ổn định và khó dự đoán của các chính sách thuế đã khiến ngành ô tô rơi vào trạng thái “phòng thủ” trong phần lớn năm, đặc biệt với các dự án đầu tư dài hạn như xe điện.
Mỹ điều chỉnh chính sách, xe điện chững lại
Trái với xu hướng khuyến khích xe điện trong những năm trước, năm 2025 ghi nhận sự đảo chiều đáng chú ý trong chính sách tại Mỹ. Các tiêu chuẩn khí thải với xe động cơ đốt trong được nới lỏng, trong khi các ưu đãi thuế cho xe điện, cả xe mới và đã qua sử dụng, chính thức kết thúc từ tháng 9. Đồng thời, đầu tư công cho hạ tầng trạm sạc cũng bị cắt giảm.
Hệ quả là thị trường xe điện Mỹ xuất hiện tình trạng mua dồn trong ngắn hạn trước khi ưu đãi kết thúc, sau đó nhanh chóng suy giảm. Một số hãng xe buộc phải điều chỉnh kế hoạch, thậm chí tạm dừng sản xuất các mẫu xe điện chủ lực. Việc Mỹ tạm thời giảm vai trò dẫn dắt trong cuộc đua xe điện làm dấy lên lo ngại về khả năng tụt hậu so với châu Âu và Trung Quốc.
Châu Âu tăng tốc, hybrid trở thành lựa chọn trung gian
Trong khi Mỹ chững lại, thị trường châu Âu lại cho thấy tín hiệu tích cực hơn. Mạng lưới trạm sạc công cộng được mở rộng nhanh, với hơn một triệu điểm sạc trên toàn khu vực, giúp cải thiện đáng kể trải nghiệm sử dụng xe điện. Bên cạnh đó, làn sóng xe điện giá hợp lý từ Trung Quốc cũng góp phần mở rộng tập khách hàng.
Tuy nhiên, xe hybrid mới là phân khúc ghi nhận mức tăng trưởng ổn định nhất trong năm 2025. Doanh số hybrid chiếm khoảng 22% lượng xe hạng nhẹ bán ra vào giữa năm, tăng so với mức 18% của năm trước. Nhiều hãng lớn như Toyota, Hyundai hay Kia xem hybrid là giải pháp trung hòa carbon phù hợp trong giai đoạn chuyển tiếp, khi xe điện thuần vẫn còn rào cản về giá và hạ tầng.
Công nghệ tăng tốc, nhưng chưa tạo đột phá thương mại
Năm 2025 cũng chứng kiến sự phát triển nhanh của các hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS). Những công nghệ từng được xem là cao cấp nay dần trở thành trang bị phổ biến trên xe phổ thông. Sự kết hợp giữa AI, camera và cảm biến thế hệ mới giúp nâng cao độ an toàn, đưa ngành ô tô tiến gần hơn tới tự động hóa cấp độ cao.
Ở mảng xe tự lái, nhiều dự án tiếp tục được mở rộng thử nghiệm, song vẫn chưa tạo ra cú bứt phá về mặt thương mại. Cùng lúc, xu hướng “ô tô định nghĩa bằng phần mềm” ngày càng rõ nét, khi xe có thể cập nhật, nâng cấp và cá nhân hóa theo thời gian. Tuy nhiên, mô hình thu phí theo tính năng cũng làm dấy lên nhiều tranh luận.
An ninh mạng trở thành ưu tiên chiến lược
Khi ô tô ngày càng kết nối sâu với hạ tầng số, vấn đề an ninh mạng trở thành mối quan tâm lớn. Các quốc gia tăng cường kiểm soát công nghệ nhạy cảm, trong khi nhà sản xuất phải đầu tư mạnh hơn cho bảo mật ngay từ khâu thiết kế.
Nhìn tổng thể, năm 2025 không phải là năm bùng nổ của ngành ô tô, mà là giai đoạn lộ rõ những mâu thuẫn cốt lõi giữa công nghệ, chính sách và khả năng chi trả của thị trường. Những biến động này nhiều khả năng sẽ tiếp tục định hình hướng đi của ngành ô tô toàn cầu trong các năm tới.
