Trong thời gian gần đây, nhiều chủ xe bày tỏ sự lo ngại khi đưa ô tô đi đăng kiểm và thấy đăng kiểm viên đạp ga mạnh trong quá trình kiểm tra khí thải. Không ít người cho rằng thao tác này có thể gây áp lực lớn cho động cơ, đặc biệt với những chiếc xe đã sử dụng lâu năm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia và đơn vị đăng kiểm, đây là quy trình bắt buộc nhằm đánh giá chính xác mức phát thải của phương tiện.
Quy trình kiểm tra khí thải được thực hiện như thế nào?
Tại các trung tâm đăng kiểm, xe khi đến kiểm định sẽ được kiểm tra nhiều hạng mục như hệ thống phanh, lốp xe, hệ thống lái, gầm xe, đèn chiếu sáng, còi… Trong đó, kiểm tra khí thải là một bước quan trọng nhằm đánh giá mức độ phát thải của động cơ theo tiêu chuẩn hiện hành.
Ghi nhận tại một số trung tâm đăng kiểm cho thấy quy trình kiểm định hiện nay diễn ra khá nhanh gọn. Mỗi xe thường mất khoảng 20–25 phút để hoàn thành toàn bộ các hạng mục kiểm tra. Tuy nhiên, thời gian chờ đợi dán tem đăng kiểm đôi khi kéo dài hơn, khiến tổng thời gian thực hiện thủ tục có thể lên tới hơn một giờ.
Từ đầu tháng 3/2026, các trung tâm đăng kiểm bắt đầu áp dụng phần mềm mới trong việc kiểm tra khí thải. Khi nhập biển số xe, hệ thống sẽ tự động hiển thị các thông tin liên quan như loại xe, năm sản xuất, loại động cơ và các thông số kỹ thuật. Những dữ liệu này được dùng để đối chiếu với tiêu chuẩn khí thải phù hợp với từng dòng xe.
Trước khi tiến hành đo kiểm, đăng kiểm viên sẽ gắn cảm biến đo vòng tua máy trực tiếp vào động cơ để theo dõi chính xác tốc độ quay của máy. Đồng thời, đầu dò khí thải được lắp vào ống xả nhằm ghi nhận các chỉ số như nồng độ khí CO, HC hoặc độ khói đối với xe sử dụng động cơ diesel.
Vì sao phải đạp ga mạnh khi đo khí thải?
Theo quy định kiểm định, đối với các xe sử dụng động cơ diesel, đăng kiểm viên sẽ phải đạp ga để vòng tua máy tăng lên mức nhất định, thường khoảng 3.500 – 4.000 vòng/phút, thậm chí cao hơn tùy theo từng dòng xe. Thao tác này được thực hiện khoảng 3 lần, mỗi lần giữ trong khoảng 1 giây để hệ thống cảm biến ghi nhận dữ liệu.
Phần mềm kiểm định sẽ hiển thị một khoảng vòng tua đạt chuẩn trên màn hình. Khi đăng kiểm viên tăng ga và vòng tua máy đạt vào vùng này, hệ thống sẽ ghi nhận kết quả đo. Sau ba lần đo, kết quả khí thải cuối cùng sẽ được tính dựa trên giá trị trung bình của các lần kiểm tra.
Việc tăng ga lên mức cao trong thời gian ngắn nhằm mô phỏng trạng thái động cơ hoạt động ở mức tải lớn. Khi đó, hệ thống đo kiểm mới có thể đánh giá chính xác lượng khí thải mà động cơ phát ra. Nếu chỉ kiểm tra ở mức ga thấp hoặc không tải, kết quả có thể không phản ánh đúng tình trạng hoạt động thực tế của động cơ.
Có gây hại cho động cơ hay không?
Một số ý kiến trên mạng xã hội cho rằng việc đạp ga mạnh khi xe đứng yên có thể gây hỏng hóc động cơ, nhất là đối với những chiếc xe đã sử dụng trên 10 năm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia kỹ thuật, thao tác này khó có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến động cơ nếu xe vẫn hoạt động bình thường.
Trên thực tế, các nhà sản xuất ô tô đều thiết kế động cơ để có thể hoạt động ở dải vòng tua cao hơn nhiều so với mức dùng trong kiểm định. Ngoài ra, việc tăng ga chỉ diễn ra trong thời gian rất ngắn, khoảng 1 giây cho mỗi lần kiểm tra, nên mức độ tác động đến động cơ là không đáng kể.
Đối với các dòng xe đời mới, nhiều nhà sản xuất còn trang bị hệ thống giới hạn vòng tua khi động cơ hoạt động ở trạng thái không tải. Trong trường hợp này, đăng kiểm viên chỉ cần tăng ga đến mức giới hạn mà nhà sản xuất quy định.
Kiểm tra khí thải ngày càng được siết chặt
Việc áp dụng phần mềm và quy trình kiểm định mới cho thấy công tác kiểm tra khí thải đang ngày càng được thực hiện chặt chẽ hơn. Điều này nhằm đảm bảo các phương tiện lưu thông đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, góp phần giảm ô nhiễm không khí tại các đô thị.
Dù một số chủ xe còn băn khoăn về thao tác tăng ga khi kiểm tra khí thải, nhưng theo các trung tâm đăng kiểm, đây là bước kỹ thuật cần thiết để đánh giá chính xác tình trạng hoạt động của động cơ và mức phát thải thực tế của phương tiện.
