Từ ngày 1/3, quy trình kiểm định khí thải ôtô được áp dụng theo lộ trình mới với yêu cầu nghiêm ngặt hơn trước. Theo đó, nhiều phương tiện – đặc biệt là xe sử dụng động cơ diesel – sẽ phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải cao hơn. Để tránh tình trạng “trượt đăng kiểm” gây tốn kém thời gian và chi phí, chủ xe nên chủ động kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện trước khi đưa xe đi kiểm định.
Chủ động bảo dưỡng trước khi đăng kiểm
Động cơ là yếu tố quyết định trực tiếp đến chất lượng khí thải. Vì vậy, các hạng mục như kim phun và buồng đốt cần được kiểm tra kỹ lưỡng. Đây là những bộ phận ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phun và hòa trộn nhiên liệu trong buồng cháy. Khi kim phun hoạt động không hiệu quả hoặc buồng đốt đóng muội bẩn, quá trình cháy sẽ không hoàn toàn, làm tăng lượng khí thải độc hại ra môi trường.
Đối với xe sử dụng động cơ xăng, nhiên liệu được đốt cháy nhờ tia lửa điện từ bugi. Nếu bugi yếu, đánh lửa không ổn định hoặc đã xuống cấp, nhiên liệu sẽ không cháy hết, dẫn đến tăng mức tiêu hao nhiên liệu và phát thải cao hơn. Do đó, việc kiểm tra và thay thế bugi định kỳ là điều cần thiết trước mỗi kỳ đăng kiểm.
Kiểm tra lọc gió và hệ thống xử lý khí thải
Lọc gió là một bộ phận đơn giản nhưng đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận hành của động cơ. Sau thời gian sử dụng, lọc gió có thể bị bám bụi, tắc nghẽn, khiến lượng không khí nạp vào buồng đốt không đủ hoặc không ổn định. Điều này làm giảm hiệu quả cháy của nhiên liệu và gián tiếp làm tăng khí thải. Vì vậy, chủ xe nên vệ sinh hoặc thay mới lọc gió nếu cần thiết.
Bên cạnh đó, bộ xúc tác khí thải cũng cần được kiểm tra định kỳ. Đây là bộ phận giúp xử lý và giảm mức độ độc hại của khí thải trước khi thải ra môi trường. Nếu bộ xúc tác bị nghẹt hoặc hoạt động kém hiệu quả, lượng khí thải sẽ vượt ngưỡng cho phép và có thể khiến xe không đạt tiêu chuẩn kiểm định.
Ngoài các hạng mục trên, chủ xe nên sử dụng nhiên liệu chất lượng cao, đúng theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Đồng thời, cần kiểm tra và bổ sung đầy đủ dầu bôi trơn, nước làm mát để đảm bảo động cơ hoạt động ổn định trong quá trình kiểm định.
Lưu ý khi kiểm định theo phương pháp gia tốc tự do
Trong quá trình kiểm định khí thải, nhiều phương tiện sẽ được kiểm tra theo phương pháp gia tốc tự do, tức là đạp ga tối đa khi xe ở trạng thái không tải. Khi thực hiện thao tác này, chủ xe cần điều chỉnh tốc độ lớn nhất của động cơ theo đúng quy định của nhà sản xuất. Đồng thời, cần kiểm soát chân ga để vòng tua máy không vượt quá “vùng đỏ” (redline) trên đồng hồ, tránh gây ảnh hưởng đến động cơ.
Lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải mới
Song song với việc siết chặt quy trình kiểm định, các phương tiện tham gia giao thông cũng phải đáp ứng mức khí thải theo năm sản xuất.
Cụ thể:
Ôtô sản xuất trước năm 1999 áp dụng mức 1.
Ôtô sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng mức 2.
Ôtô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng mức 3.
Từ ngày 1/3/2026, ôtô sản xuất từ năm 2022 sẽ phải đáp ứng mức 4. Đến ngày 1/1/2032, nhóm xe này sẽ áp dụng mức 5.
Riêng tại Hà Nội và TP.HCM, lộ trình được triển khai sớm hơn. Từ ngày 1/1/2027, xe sản xuất giai đoạn 2017–2021 tham gia giao thông tại hai thành phố này phải đạt mức 4. Từ ngày 1/1/2028, xe sản xuất từ năm 2022 phải đạt mức 5. Đặc biệt, từ ngày 1/11/2029, tất cả ôtô lưu thông tại Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng tối thiểu mức 2 trở lên.
Chủ động chuẩn bị để tránh “trượt đăng kiểm”
Việc siết chặt tiêu chuẩn khí thải nhằm nâng cao chất lượng môi trường và đảm bảo phương tiện vận hành an toàn, hiệu quả. Do đó, thay vì chờ đến sát ngày kiểm định mới xử lý, chủ xe nên chủ động bảo dưỡng định kỳ và kiểm tra toàn diện hệ thống động cơ, nhiên liệu và khí thải. Điều này không chỉ giúp xe đạt tiêu chuẩn đăng kiểm mà còn góp phần tiết kiệm chi phí vận hành và bảo vệ môi trường lâu dài.
